Szanowny Panie Premierze! Podczas ostatnich moich spotkań z wyborcami wiele osób żaliło się na
Szanowny Panie Premierze! Podczas ostatnich moich spotkań z wyborcami wiele osób żaliło się na płacenie niesprawiedliwego podatku. Jeden z moich wyborców przedstawia wyliczenie dla 3-osobowej rodziny mieszkającej w 15 tys. mieście w mieszkaniu spółdzielczym.
Byłbym wdzięczny Panu Premierowi za przeanalizowanie tego materiału i udzielenie mi odpowiedzi na zawarte pytania, aby swoim wyborcom mógł odpowiedzieć.
Każdy obywatel, który osiąga jakiekolwiek dochody, jest zobowiązany płacić podatki. Tylko dlaczego ci najbiedniejsi muszą płacić najwięcej? Mam na uwadze podatek od dochodów osobistych i wszystkie podatki pośrednie, jakie musi płacić każda rodzina. Zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz późniejszymi zmianami - od 1 stycznia 2002 r. obowiązują nadal trzy stawki podatkowe:
- 19% przy podstawie do 37 024 zł (miesięcznie 3085,33 zł),
- 30% przy podstawie od 37 024 zł do 74 048 zł (miesięcznie od 3085,33 zł do 6170,67 zł),
- 40% przy podstawie powyżej 74 048 zł (miesięcznie powyżej 6170,67 zł).
Z tego wynika jasno, że wyższe podatki płacą te osoby, które osiągają wyższe dochody. Czy tak jest naprawdę?
Każdy, kto kupuje jakiekolwiek towary czy usługi, płaci dodatkowo podatek VAT wg skali 22%, 7% lub 3%, doliczony do każdej ceny netto towaru czy usługi, zgodnie z ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług z późniejszymi zmianami (DzU nr 11, poz. 50 z 1993 r.). Co ciekawego mówią niektóre artykuły tej ustawy?
Art. 1 ust. 2: Podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 19 ust. 1: Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Wszystko zgadza się i pasuje w przypadku podmiotów gospodarczych - producenta, hurtownika i kupca. Żaden z nich nie płaci podatku VAT z dochodów swojej działalności gospodarczej, gdyż całościowy podatek VAT - (2,20 + 0,70 + 0,86 = 3,76) - zapłaci szanowny klient jako ostatnie ogniwo w wędrówce towaru czy usługi, co obrazuje poniższa tabela. Pamiętać musimy, że każdy klient płaci podatek VAT według tej samej skali procentowej, niezależnie od dochodu swojej rodziny. I gdzie tu szukać polityki prorodzinnej, jeżeli najwyższą stawkę podatku VAT płaci zawsze ostatnie ogniwo - klient.
Tabela I
Pozycja
PodmiotGospodarczy
Cena zakupulub kosztwyprodukowania
Cena nettodanego podmiotugospodarczego
Vat 22%
Cenabrutto
Podatek Vatodprowadzony doUrzędu Skarbowego
Zysk danegopodmiotu gospodarczego
1
Producent
9,00
10,00
2,20
12,20
2,20
1,0
2
Hurtownik
12,20
13,20
2,90
16,10
0,70
3,20
3
Kupiec
16,10
17,10
3,76
20,86
0,86
3,90
4
Klient
-
-
3,76
20,86
-
-
A co z podatkiem akcyzowym? Co mówi na ten temat wyżej cytowana ustawa? Otóż:
Art. 35 ust. 1 - Obowiązek podatkowy w akcyzie ciąży na producencie oraz importerze wyrobów akcyzowych.
Art. 36 ust. 2 - W imporcie towarów akcyzowych podstawą opodatkowania akcyzą jest ich wartość celna powiększona o należne cło.
Np. paliwa silnikowe:
Cena Producenta = cena importu/wyprodukowania + cło (w przypadku importu) + akcyza + zysk + 22% VAT
Cena Hurtownika = cena producenta + zysk + 22% VAT
Cena Kupca = cena hurtownika + zysk + 22% VAT
Koszt Klienta = cena importu/wyprodukowania + cło (w przypadku importu) + akcyza + zysk producenta + zysk hurtownika + zysk kupca + 22% VAT
Wniosek: Wszelkie koszty zakupu paliwa ponosi ostatnie ogniwo łańcucha gospodarczego - ˝kochany Klient˝ - bo nie ma z czego sobie odliczyć VAT-u.
Analizując powyższe, ciśnie się na usta pytanie: W jakiej faktycznie wysokości płacimy podatki?
Przez dwa miesiące zapisywałem wszystkie wydatki związane z utrzymaniem 3-osobowej rodziny (2 + 1). Były to wydatki związane z egzystencją rodziny zamieszkałej w mieszkaniu spółdzielczym, w piętnastotysięcznym miasteczku (wydatki na wyżywienie, mieszkanie, energię elektryczną, gaz, wodę, środki higieniczne, prasę, odzież, obuwie i wszelkie inne potrzebne do życia). Ogółem wydatki te oscylowały w granicach 12 000 zł. Wiadomo, że miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny zmieniają się - wiosną i jesienią są wyższe, a latem i zimą są niższe. Po zsumowaniu zapłaconego podatku VAT w kosztach na utrzymanie rodziny w okresie dwóch miesięcy (150,55 + 120,82) wyszło, że w kosztach utrzymania 3-osobowej rodziny podatek VAT oscylował w granicach 135,74 zł (wyliczenia te są oparte na wydrukach kas fiskalnych).
Odpowiedź na wyżej postawione pytanie zawiera tabela II.
Tabela II
Pozycja
Miesięczne dochody 3-osobowej rodziny w PLN
Zapłacony podatek od dochodów osobistych rodziny w PLN
Zapłacony podatek Vat w kosztach utrzymania 3-osobowej rodziny
Zapłacony podatek razem w PLN(b+c)
Procentowa stawka zapłaconego podatku(e:a)
Kwota w PLN
% dochodu (c:a)
a
b
c
d
e
f
1
1.500,00
198,64
135,74
9,05
334,38
22,29
2
2.000,00
293,64
135,74
6,79
429,38
21,47
3
2.500,00
388,64
135,74
5,43
524,38
20,98
4
3.000,00
483,64
135,74
4,53
619,38
20,65
5
3.500,00
578,64
135,74
3,88
714,38
20,41
6
4.000,00
673,64
135,74
3,39
809,38
20,23
7
5.000,00
863,64
135,74
2,71
999,38
19,99
8
6.000,00
1.053,64
135,74
2,26
1.189,38
19,82
9
7.000,00
1.334,86
135,74
1,49
1.470,60
21,01
10
8.000,00
1.634,87
135,74
1,70
1.770,61
22,13
11
10.000,00
2.234,87
135,74
1,36
2.370,61
23,71
12
12.000,00
2.834,87
135,74
1,13
2.970,61
24,76
13
12.500,00
3.000,72
135,74
1,09
3.136,46
25,09
14
15.000,00
4.000,72
135,74
0,90
4.136,46
27,58
W jaki sposób wyliczyłem wysokość podatku w powyższej tabeli w kolumnach b - f wyjaśnię na trzech przykładach według stawek podatkowych 19%, 30% i 40% w skali miesięcznej (dotyczy 2002 r.).
Przykład 1 - stawka 19% (pozycja 1, tabela II)
[(podst. obliczenia x 19%) x 2] - [(518,16 : 12) x 2] = poz. 1 kol. a
[(750 x 19%) x 2] - [(518,16 : 12) x 2] = [142,50 x 2] - [43,18 x 2] = 285 - 86,31 = 198,64 miesięcznie (tab. II, poz. 1, kol. B).
Podatek VAT (c : a):
(c x 100) : a = (135,74 x 100) : 1500 = 13 574 : 1500 = 9,05%
(poz. 1, kol. D, tab. II)
Łączny podatek od rodziny (e : a):
[(b + c) x 100] : a = [(198,64 + 135,74) x 100] : 1500 = 22,29%
(poz. 1, kol. F, tab. II)
Przykład 2 - stawka 30% (poz. 9, tab. II)
[(6516,40 : 12) x 2] + {[(3500 - (37 024 : 12)] x 30%} x 2 = [543,03 x 2] + {[3500 - 3085,33] x 30%} x 2 = 1086,06 + {414,67 x 30%} x 2 = 1086,06 + 248,80 = 1334,86
(poz. 9, kol. b, tab. II)
Podatek VAT (c : a):
(c x 100) : a = (135,74 x 100) : 7000 = 13 574 : 7000 = 1,49%
(poz. 9, kol. d, tab. II)
Łączny podatek od rodziny (e : a):
[(b + c) x 100] : a = [(1334,86 + 135,74) x 100] : 7000 = 21,01%
(poz. 9, kol. f, tab. II)
Przykład 3 - stawka 40% (poz. 13, tab. II)
[(17 623,60 : 12) x 2] + {[6250 - (74 048 : 12) x 40%} x 2 = [1468,63 x 2] + {[6250 - 6170,67] x 40%} x 2 = 2937,26 + {79,33 x 40%} x 2 = 2937,26 + 63,46 = 3000,72
(poz. 13, kol. b, tab. II)
Podatek VAT (c : a):
(c x 100) : a = (135,74 x 100) : 12 500 = 1,09% (poz. 13, kol. d, tab. II)
Łączny podatek od rodziny (e : a):
[(b + c) x 100] : a = [(3000,72 + 135,74) x 100] : 12 500 = 25,09%
(poz. 13, kol. F, tab. II)
Z analizy przykładów w tabeli II wynikają następujące wnioski:
1. Najwyższy podatek odprowadzają do budżetu państwa najbiedniejsze rodziny - przy czym im mniejsze dochody, tym wyższy podatek (patrz tabela II, kol. f, poz. 1-10).
2. Podatki pośrednie, takie jak: cło, akcyza, VAT w kosztach utrzymania rodziny płacą wszyscy równo, niezależnie od dochodu rodziny, tylko ich udział w budżecie rodzinnym nie jest sprawiedliwy - najwięcej płacą najbiedniejsi (patrz tabela II, kol. d).
3. Analizując tabelę I, można stwierdzić, że każdy klient płaci podatek VAT za wszystkie podmioty gospodarcze, a także od zysku każdego z nich.
Krótkie uzasadnienie 3 wniosku:
- Cena zakupu lub wyprodukowania - 9,00
- Zysk 3 podmiotów gospodarczych - 8,10 (1,00 + 3,20 + 3,90)
- VAT zapłacony przez klienta - 3,76
- Cena, jaką płaci klient - 20,86 PLN.
A teraz propozycja zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, z krótkim uzasadnieniem. Aby utrzymać rodzinę, trzeba kupować różne produkty żywnościowe, odzieżowe, obuwie, a także trzeba płacić za: energię elektryczną, gazową, cieplną, czynsz za mieszkanie, opłatę za RTV. Dbając o rozwój intelektualny członków rodziny trzeba w budżecie rodzinnym uwzględnić wydatki na: podręczniki szkolne, zeszyty, przybory oraz na dobrą książkę, prasę, kino teatr itp. Są to wydatki konieczne, aby rodzina miała w miarę zapewnioną właściwą egzystencję. W wyżej wymienionych kosztach utrzymania rodziny płacimy dodatkowo podatek pośredni, jakim jest podatek VAT. Wysokość tego podatku nie jest zależna od dochodów rodziny, gdyż wszyscy płacą go w takiej samej wysokości. Z tego wynika, że obciążenie tym podatkiem u rodzin o niższych dochodach jest wyższe, a urodzin o wysokich dochodach radykalnie maleje. Aby odwrócić tę sytuację, trzeba zmienić progi podatkowe w taki sposób, aby najbiedniejsi płacili najmniej. Propozycję taką zawiera tabela III.
Tabela III
Grupa
Podstawa opodatkowaniaw PLN *)
Stawka procentowa
Łączna stawka procentowaodprowadzana do budż. państwa(c+d)
miesięcznaod-do
Rocznaod-do
Od dochodu
Vat od kosztówutrzymania rodziny
a
b
c
d**)
e
I
0-500
0-6.000
0,00
13,57
13,57
II
500-1.999
6.001-23.998
15,00
5,51
20,51
III
2.000-4.500
23.999-54.000
22,00
2,25
24,25
IV
ponad 4.500
ponad 54.000
25,00
1,13
26,13
*) w zaokrągleniu do 1,00 PLN,
**) wartości średnie wyliczone z tab. IV kol. d.
Grupa I - to podatnicy, których dochody nie przekraczają 500 PLN w skali miesięcznej lub 6000 PLN w skali rocznej. Ta grupa płaci jedynie podatek VAT od kosztów utrzymania rodziny oraz składkę na kasę chorych (proponuję do 5%).
Pozostałych podatników w zależności od dochodów proponuję podzielić na trzy grupy, a w każdej grupie zastosować podatek liniowy w wysokości określonej w tabeli III kol. C I tak:
Grupa II - do dotychczasowa 19-procentowa, której proponuję obniżyć stawkę o 4,00% do 15% + VAT~ 5,51% = 20,51%
Grupa III - to dotychczasowa 30-procentowa, której proponuję obniżyć stawkę o 8,00% do 22,00% + VAT ~2,25% = 24,25%
Grupa IV - to dotychczasowa 40-procentowa, której proponuję obniżyć stawkę o 15,00% do 25,00% + VAT ~1,13% = 26,13%.
Jednocześnie proponuję zlikwidować wszelkie ulgi podatkowe, z wyjątkiem remontowej na mieszkanie lub dom jednorodzinny tylko dla podatników grupy II.
Podstawę opodatkowania stanowią wszelkie dochody osobiste pomniejszone o składkę ZUS i inne obowiązkowe płatności dla danego podatnika. Biorąc pod uwagę podatek VAT zapłacony w kosztach utrzymania rodziny, wyraźnie widać, że łączna procentowa stawka podatkowa od dochodów osobistych osób fizycznych wzrasta proporcjonalnie do wzrostu dochodów, co wyraźnie obrazuje tabela IV.
Tabela IV
Pozycja
Miesięczne dochody 3-osobowej rodziny w PLN
Zapłacony podatek od dochodów osobistych rodziny w PLN
Zapłacony podatek Vat w kosztach utrzymania 3-osobowej rodziny
Zapłacony podatek razem w PLN(b+c)
% stawka zapłaconego podatku(e:a)
Kwota
% dochodu (c:a)
a
b
c
d
e
f
1
1.000
0
135,74
13,57
135,74
13,57
2
1.500
225
135,74
9,05
360,74
24,05
3
2.000
300
135,74
6,77
435,74
21,79
4
2.500
375
135,74
5,43
510,74
20,43
5
3.000
450
135,74
4,52
584,74
19,49
6
3.500
525
135,74
3,88
660,74
18,88
7
3.998
599,70
135,74
3,39
735,74
18,40
8
4.000
880
135,74
3,39
1.015,74
25,39
9
5.000
1.000
135,74
2,72
1.235,74
21,72
10
6.000
1.320
135,74
2,26
1.455,74
24,26
11
7.000
1.540
135,74
1,92
1.675,74
23,94
12
8.000
1.760
135,74
1,70
1.895,74
23,70
13
9.000
1.980
135,74
1,51
2.115,74
23,50
14
10.000
2.500
135,74
1,36
2.635,74
26,36
15
12.000
3.000
135,74
1,13
3.135,74
26,13
16
15.000
3.750
135,74
0,90
3.885,74
25,90
Sposób wyliczenia danych w tabeli IV:
- kolumna b: podstawa opodatkowania x stawka podatkowa grupy
- kolumna d: (kwota podatku VAT x 100) : podstawę podatkową
- kolumna f: (kwota łącznego podatku x 100) : podstawę opodatkowania.
Taki sposób naliczania podatku jest bardzo prosty. Nie potrzeba odliczać kwot wolnych od podatku, jak to było dotychczas (tabela II). Przez likwidację wszelkich ulg podatkowych, z wyjątkiem remontowej dla I i II grupy, do budżetu państwa wpłynie więcej pieniędzy. Skończą się kombinacje i szukanie sposobów na pomniejszenie podatku dochodowego, a jednocześnie zmniejszą się kominy dochodowe.
Dla grupy II proponuję ulgę w wysokości 15% poniesionych kosztów (nie więcej jednak, jak do kwoty jednomiesięcznego dochodu rodziny).
Dla grupy I proponuję zwrot 15% poniesionych kosztów (nie więcej jednak, jak do wysokości jednomiesięcznego dochodu rodziny) z funduszu instytucji Pomocy Rodzinie.
Taka ulga dla obu grup przysługiwałaby raz na cztery lata, bez dolnej granicy kosztów.
Grupa I - dotyczy tylko pozycji 1
Grupa II - dotyczy pozycji 2-7
Grupa III - dotyczy pozycji 8 - 13
Grupa IV - dotyczy pozycji 14 - 16
Dochody 3-osobowej rodziny (kol. a) są zgodne z tabelą III, sumując dochody osobiste dwóch pracujących.
Taka forma podatku dochodowego od osób fizycznych - uwzględniająca koszty utrzymania rodziny - jest na pewno prorodzinna, a biorąc pod uwagę duże kominy płacowe, bardziej sprawiedliwa.
Taki sposób opodatkowania mógłby obowiązywać przez okres wyjścia na prostą, do osiągnięcia wzrostu gospodarczego powyżej 6% PKB.
Szanowny Panie Ministrze!
1. Czy zgadza się Pan z informacją przedstawioną przez moich wyborców w interpelacji?
2. Jakie są propozycje Rządu odnośnie do rozruszania gospodarki, w tym likwidacji bezrobocia?
3. Jaki jest stosunek Pana Ministra do podatku liniowego?
Z poważaniem
Poseł Stanisław Piosik
Wolsztyn, dnia 8 sierpnia 2003 r.