W świetle przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania
W świetle przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. nr 1, poz. 2 z późn. zm.) sprzed ich ostatniej nowelizacji, u przedsiębiorcy, który osiągnął dodatni wynik finansowy za poprzedni rok obrotowy wykazany w zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym, przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym roku ustalały, w drodze porozumienia, strony uprawnione do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy. Porozumienie to miało uwzględniać sytuację i możliwości finansowe przedsiębiorcy oraz wskaźniki ustalone zgodnie z art. 3 ust. 3 lub art. 3 ust. 5 ustawy. Porozumienie miało być zawarte w terminie miesiąca od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok poprzedni. U przedsiębiorców zaś, u których porozumienie nie zostało zawarte, przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalał pracodawca, w drodze zarządzenia, w terminie 14 dni od upływu terminu określonego w ust. 2 ustawy.
W świetle zaś art. 4a ustawy pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej przysługuje od dnia 1 stycznia 2001 r. przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie niższy niż 203 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 2 cytowanego przepisu.
W samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia, w roku 2002 nie mógł być niższy niż kwota ustalona według podanego w przepisie wzoru.
Zgodnie nadto z zasadą ustaloną w art. 4b ustawy, w przypadku gdy przedsiębiorca nie osiągnął dodatniego wyniku finansowego za poprzedni rok obrotowy, ale w trakcie roku obrotowego sytuacja finansowa przedsiębiorcy uległa poprawie w stopniu umożliwiającym w całości pokrycie straty netto za rok poprzedni oraz osiągnięcie dodatniego wyniku finansowego w tym roku, strony uprawnione do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy mogły ustalić, w drodze porozumienia, przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyższy jednak niż określony wskaźnikami ustalonymi zgodnie z art. 3 ust. 3 lub art. 3 ust. 5 ustawy.
Nowelizacja ustawy wprowadzona ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. zmieniającą ustawę o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2004 r. nr 26, poz. 226) wprowadziła nowe zasady ustalania przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ustawa zmieniła brzmienie cytowanego na wstępie art. 4, ustalając, iż u przedsiębiorcy przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym roku ustalają, w drodze porozumienia, strony uprawnione do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy. Porozumienie to powinno uwzględniać sytuację i możliwości finansowe przedsiębiorcy oraz wskaźniki ustalone zgodnie z art. 3 ust. 3 lub 5, a także z art. 4a. U przedsiębiorców zaś, u których porozumienie nie zostało zawarte, przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustala pracodawca w drodze zarządzenia. Jednocześnie nowelizacja uchyliła art. 4b ustawy.
W świetle znowelizowanych przepisów przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia nie jest uzależniony od osiągnięcia dodatniego wyniku finansowego, niemniej jednak ma na niego wpływ sytuacja i możliwości finansowe pracodawcy.
W związku z powyższym zapytuję:
- Czy dopuszczalne jest ustalenie przez przedsiębiorców przyrostu wynagrodzeń w danym roku w wysokości 0%, w sytuacji gdy pracodawca nie osiągnął dodatniego wyniku finansowego i jego możliwości finansowe nie pozwalają na podwyżkę? Czy do takiego ustalenia konieczne jest porozumienie z zakładową organizacją związkową, czy ustalenia może dokonać w zarządzeniu pracodawca, jeżeli nie dojdzie do porozumienia?
- Czy dopuszczalne jest niedokonanie podwyżki wynagrodzeń w zakładach opieki zdrowotnej znajdujących się w ciężkiej sytuacji finansowej lub dokonanie tej podwyżki, ale w wysokości poniżej wskaźników ustalonych ustawą? Czy decyzję taką może podjąć w formie zarządzenia pracodawca, jeżeli nie zostanie zawarte porozumienie z zakładowymi związkami zawodowymi?
Z poważaniem
Poseł Jacek Falfus
Warszawa, dnia 29 marca 2004 r.