Interpelacje Poselskie

   Zwracam się z uprzejmą prośbą do Pana Ministra Gospodarki i Pracy, aby spowodował stosowanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jednolitych zasad przyjmowanych za podstawę wymiaru emerytury dla osób, które wcześniej miały ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

   W dniu 29 października 2002 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę Nr III UZP/OSNP/203/2/42, która stanowi, że ˝wysokość emerytury osoby, która miała prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i która żąda przyjęcia za podstawę wymiaru emerytury podstawy wymiaru renty, składnik emerytury wynoszący 24% kwoty bazowej oblicza się na podstawie kwoty bazowej obowiązującej w dacie zgłoszenia wniosku o emeryturę˝.

   Osobom składającym wnioski o takie przeliczenie emerytury ZUS przelicza emerytury, ale tylko te, które zostały przyznane po dniu 31.12.1998 r., tj. po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 162, poz. 1118), uważając, że uchwała Sądu Najwyższego na wstępie powołana dotyczy wyłącznie interpretacji tej ustawy.

   Takie postępowanie jest ze wszech miar niesłuszne, ponieważ zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent (Dz.U. Nr 104, poz. 450, ze zmian.), która obowiązywała do dnia 31.12.1998 r., podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty inwalidzkiej (obecnie renty z tytułu niezdolności do pracy) na podstawie przepisów wymienionych w art. 1 (m.in. na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267, ze zm.), stanowi:

   1) podstawa wymiaru renty inwalidzkiej - w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty inwalidzkiej (renty z tytułu niezdolności do pracy),

   2) podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 7.

   Tak więc przepis ten analogicznie jak art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych reguluje zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

   Zwrócić należy uwagę, że Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 11.04.2003 r. zwrócił się do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o rozważenie możliwości przyjęcia przez organy rentowe stanowiska prezentowanego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2002 r. do ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy:

   - na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS,

   - jak również na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, ponieważ przepisy te analogicznie regulują tę sprawę.

   W dniu 30.06.2003 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Krzysztof Pater pisemnie poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich, że w swoim piśmie z dnia 27.06.2003 r. skierowanym do Prezesa ZUS wyraził zgodę na załatwianie przez oddziały ZUS wniosków w sprawie ustalenia wysokości emerytur zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2002 r.

   Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 17.02.2004 r. wystąpił do Prezesa ZUS o przyjęcie wykładni zawartej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2002 r. do ustalania wysokości emerytur przyznanych przed 1 stycznia 1999 r., których wysokość ustalona została na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent.

   Ponownie Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się w tej sprawie pismem z dnia 22.04.2004 r. do Krzysztofa Patera, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, o spowodowanie zastosowania powyższej uchwały Sądu Najwyższego do wszystkich emerytów, których podstawa wymiaru ustalona została od podstawy wymiaru renty bez względu na datę przyznania prawa do emerytury.

   Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich jest bez wątpienia słuszne, upór Prezesa ZUS świadczy o daleko idącej ignorancji takich autorytetów, jakim w zakresie stosowania prawa jest bez wątpienia Rzecznik Praw Obywatelskich.

   Prezes ZUS winien zdawać sobie sprawę, że stoi on na straży nie tylko interesu ZUS, ale, i może przede wszystkim ubezpieczonych.

   Jeżeli w opisanej sprawie obowiązują w obu wymienionych ustawach tożsame zapisy, to wybiórcze stosowanie uchwały Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne i przede wszystkim narusza konstytucyjną zasadę równości, ponieważ ZUS, dzieląc rencistów na lepszych i gorszych, działa sprzecznie z zasadą sprawiedliwości społecznej.

   Zdając sobie sprawę, że doprowadzenie do wydania kolejnej uchwały Sądu Najwyższego jest przede wszystkim odległe w czasie, proszę Pana Ministra o interwencję w tej sprawie. Sprawa wg mojego rozeznania dotyczyć może kilku tysięcy emerytów, a więc jest sprawą bardzo ważną i ze względu na wiek tych ludzi musi być załatwiona bardzo pilnie.

   W związku z tym kieruję do Pana następujące pytanie: Dlaczego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wybiórczo stosuje uchwały Sądu Najwyższego, naruszając konstytucyjną zasadę równości?

   Z poważaniem

   Poseł Tadeusz Wojtkowiak

   Warszawa, dnia 1 lipca 2004 r.