Samorządy Wojewódzkie rozpoczęły wdrażanie Działania 2.2 ˝Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne˝ II Priorytetu
Samorządy Wojewódzkie rozpoczęły wdrażanie Działania 2.2 ˝Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne˝ II Priorytetu Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR).
W województwie podkarpackim przeznaczono na realizację tego działania kwotę całkowitą: 11 130 435 E, która zostanie rozdysponowana pomiędzy projekty składane przez starostwa powiatowe oraz inne organy prowadzące lub dotujące szkoły ponadgimnazjalne kończące się maturą.
Planowana alokacja środków przedstawia się następująco:
Rok 2004: ok. 23%,
Rok 2005: ok. 33%,
Rok 2006: ok. 44%.
Środki w ok. 70% pochodzą z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), a ok. 30% stanowi udział budżetu państwa.
Celem Działania 2.2 ZPORR jest ułatwienie dzieciom z rodzin o niskich dochodach, zamieszkałych na terenach wiejskich i terenach zagrożonych marginalizacją, dostępu do kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych, kończących się egzaminem dojrzałości (maturą), oraz dostępu do studiów na wyższych uczelniach.
Najistotniejszą barierą, z którą stykają się dzieci i młodzież z tych środowisk, są koszty kształcenia, tj. koszty dojazdów, zakwaterowania i wyżywienia, zakupu podręczników, a w przypadku studentów uczelni niepublicznych - koszty czesnego. Formy wsparcia, planowane w ramach Działania 2.2 ZPORR, mają za zadanie w sposób optymalny przyczynić się do likwidacji wspomnianych barier w dostępie do edukacji.
Działanie 2.2 ZPORR kieruje pomoc do uczniów i studentów, którzy spełniają warunki określone w Uzupełnieniu ZPORR. Jednym z nich jest trudna sytuacja materialna rodzin, z których pochodzą, tj. dochód w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się jest nie wyższy niż kwota uprawniająca do uzyskania świadczeń rodzinnych, zapisana w Ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 Nr 228, poz. 2255).
Środki na realizację tego działania będą przeznaczone na rzeczowe świadczenia dla Beneficjentów Ostatecznych (studentów i uczniów), związane ze zdobywaniem przez nich wiedzy (np. czesne, wyżywienie, zakwaterowanie), lub na refundowanie kosztów przez nich poniesionych. W przypadku studentów stypendia mogą być przekazywane też w formie finansowej.
Tymczasem w związku z brakiem przepisów wykonawczych umożliwiających realizację zadań ujętych w Zintegrowanym Programie Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, w tym i działania Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne (ZPORR), nie można uruchomić naboru wniosków projektowych.
W ZPORR w wariancie stypendiów dla studentów wymaga się, żeby studenci byli na stałe zameldowani na obszarach ˝zmarginalizowanych˝ definiowanych jako:
a. wsie
b. albo miasta do 20 tys. mieszkańców
c. albo obszary ˝zmarginalizowane˝: w rozumieniu działania 3.2 ZPORR.
Wśród obszarów nieujętych w pkt. c znalazły się bardzo biedne powiaty województwa podkarpackiego: bieszczadzki, leski, lubaczowski, mielecki, przemyski i grodzki Przemyśl.
Ponadto uzasadnione wątpliwości budzą założenia co do podziału środków finansowych na poszczególne warianty:
- stypendia dla uczniów (typ I)
- stypendia dla studentów (typ II)
Według tych założeń, zarówno z punktu widzenia miejsca zamieszkania, wieku, jak i form studiowania, liczba uprawnionych studentów może być znacznie większa od liczby uczniów upoważnionych do ubiegania się o wsparcie, a maksymalne kwoty stypendiów są wyższe w wariancie II niż w I (w I: do 250 zł, w II: do 350 zł). Ponadto procentowo na wsparcie dla studentów przeznacza się zaledwie ok. 15% całości środków.
Biorąc pod uwagę powyższe, proszę Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na niżej wymienione pytania:
1. Kiedy wejdzie w życie Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR) umożliwiający realizację Działania 2.2 ˝Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne˝?
2. Jaka była procedura kwalifikowania obszarów do Działania 3.2 ZPORR?
3. Czy i kiedy zostanie wprowadzona poprawka kwalifikująca powiaty województwa podkarpackiego: leski, lubaczowski, mielecki, przemyski i grodzki Przemyśl do wsparcia w ramach Działania 3.2 ZPORR?
4. Jakie były podstawy ustalenia proporcji wysokości środków na stypendia dla uczniów i dla studentów?
5. Dlaczego nie ma możliwości przesuwania środków pomiędzy wariantami wsparcia uczniów i studentów?
Oczekując odpowiedzi Pana Premiera, pozostaję z wyrazami szacunku
Poseł Jan Bury
Rzeszów, dnia 19 lipca 2004 r.