Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Z uwagą i aprobatą obserwuję ostatnie działania Pana Ministra w sprawie przywrócenia stosownej siły głosu skarbu państwa w spółce Orlen, z racji posiadania takiego, a nie innego pakietu akcji. Jednakże przypadek tych członków Rady Nadzorczej Orlenu, którzy zostali powołani, aby reprezentować interes skarbu państwa - a którzy pozapominali o swym zadaniu i powinnościach z tym związanych - nie jest jakimś wyjątkiem.

   Na podstawie skarg, wniosków i relacji złożonych przez pracowników wielu (niegdyś państwowych) zakładów woj. kujawsko-pomorskiego w sprawie niegospodarności, działania na szkodę spółki i tym podobnych rzeczy, to jeżeli proszę mojego rozmówcę o analizę przyczyn takiego stanu rzeczy - wyłania się niekorzystny obraz rad nadzorczych mianowanych przez przedstawicieli skarbu państwa.

   Dominuje bierność, brak zainteresowania dalszym losem zakładu, niezdolność do wyegzekwowania od zarządu wymiernego planu dalszego rozwoju zakładu, niezdolność do wprowadzenia takich regulacji w regulaminie wynagradzania i premiowania osób kierujących spółką, które można by uważać za instrument reorientacji zakładu w stronę zdrowej ekonomiki - a tak to się robi na całym świecie - wysokość pensji i premii szeroko rozumianego kierownictwa jest uzależniona od osiągnięcia przez spółkę takich wskaźników ekonomicznych, które prawidłowo odzwierciedlają jej kondycję.

   Wspomniana obojętność umożliwiła np. wykorzystywanie zakładu na rzecz jednego z (prywatnych) odbiorców wyrobów przez całe lata - poprzez sprzedaż wyrobów po niskiej cenie, aż wzbogacany tak kontrahent (po doprowadzeniu do zapaści: upadłość, syndyk) przejmował zakład za bezcen, a byłe kierownictwo spółki znajdowało zatrudnienie u nowego właściciela.

   Zdarzyły się przypadki takich członków rad nadzorczych - przysłanych spoza województwa (np. z racji funkcjonowania zakładu w ramach NFI), którzy dobierali sobie taki zarząd, który w bardzo krótkim czasie doprowadzał najpierw do utraty płynności finansowej, w konsekwencji po upadłości albo przejęcia ˝za grosze˝.

   Na szczęście są jeszcze takie zakłady w naszym województwie, w których dominującym właścicielem jest skarb państwa, a których rady nadzorcze są zdolne wyłonić energiczny zarząd, który podejmuje walkę o przetrwanie zakładu. Na przykład Zakłady Mięsne Grudziądz SA przeprowadziły reorganizację zatrudnienia, znacząco poprawiły wydajność pracy, wprowadziły system HACCP, wdrażają końcowy etap systemu ISO 9001:2000.

   W związku z naszą akcesją do UE, przed tym uznanym zakładem legitymującym się cenioną na rynku marką (kojarzoną z wysoką jakością wyrobów), posiadającym zezwolenie na produkcję i handel do krajów Unii Europejskiej (Nr PL 04620201 EWG) jest, a raczej powinna być, przyszłość.

   Nowy Zarząd Spółki stanął przed wyzwaniem ratowania firmy. Podjęte działania restrukturyzacyjne przyniosą dalsze oszczędności i efekty, jednakże ich powodzenie jest niemożliwe bez zasilenia spółki w dodatkowe fundusze (kredyt bankowy w wysokości 6 mln zł), które zarząd zamierza przeznaczyć między innymi na odtworzenie i modernizację majątku oraz na zwiększenie środków obrotowych (skup surowca do produkcji). Banki żądają poręczenia - w prosty sposób nasuwa się pytanie: Kto, jeśli nie właściciel, powinien poręczyć przedtem oceniwszy wartość programu naprawczego, kondycję spółki, itp.?

   W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące zagadnienia:

   1. Czy w związku z naszą akcesją do UE i specyficznymi regulacjami prawa unijnego normującego warunki pomocy publicznej w Ministerstwie Skarbu opracowano jakiś skuteczny program działań, który umożliwi (nominalnemu właścicielowi) udzielenie szybkiej pomocy (kto szybko pomaga - po dwakroć pomaga) spółkom skarbu państwa, które obecnie znalazły się w krytycznym położeniu, które nie żądają ˝dotacji˝, lecz poręczenia kredytu, na podstawie programu naprawczego, który można zweryfikować?

   2. Czy Ministerstwo Skarbu Państwa realizowało bądź realizuje zorganizowane działanie w celu:

   - np. rejestrowania postępów i efektów pracy rad nadzorczych i zarządów spółek skarbu państwa, umożliwiających dokonanie syntetycznej oceny kondycji spółki i skuteczności ww. ciał,

   - przekładania członkom rad nadzorczych spółek skarbu państwa np. przykładowych wzorów rozwiązań do implementacji w konkretnym zakładzie, zawierających sprawdzone, uznane i najlepsze w danych warunkach regulacje organizacyjno-finansowe oraz zasady i wskaźniki będące podstawą skwitowania zarządu?

   3. Czy w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt. 2 rozważy Pan Minister przeprowadzenie działań monitorujących, mobilizujących i ewentualnie orientujących poczynania rad nadzorczych i zarządów spółek skarbu państwa w kierunku zgodnym z interesem naszej społeczności?

   Z poważaniem

   Poseł Leszek Sułek

   Warszawa, dnia 23 sierpnia 2004 r.