W związku ze zmianami w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych w okresie
W związku ze zmianami w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych w okresie od 2000 roku do 1 maja 2004 roku istotnie zmieniała się sytuacja na rynku udzielania licencji prawnoautorskich przez organizacje dokonujące zbiorowego zarządu tymi prawami.
Znaczącemu wzmocnieniu sytuacji prawnej tych organizacji towarzyszy zdecydowane pogorszenie sytuacji użytkowników praw, i to nie tylko w sferze prawnej, ale faktycznej. Powyższa sytuacja dotyczy w szczególności operatorów telewizji kablowej zrzeszonych w dwóch izbach gospodarczych, do których zadań statutowych należy reprezentacja środowiska przed organami administracji publicznej. Jak jestem informowany, Izby te we wskazanym okresie wielokrotnie występowały z wnioskiem do Ministra Kultury o dopuszczenie ich do toczących się postępowań administracyjnych na prawach strony, w celu umożliwienia zajęcia stanowiska. Wynik tych postępowań ma istotny wpływ na sytuację zrzeszonych w Izbach przedsiębiorców i ich klientów. W szczególności w związku z ustawowym obowiązkiem zawierania umów na reemisję kablową z ˝właściwymi organizacjami zbiorowego zarządu prawami autorskimi˝ dopuszczenie organizacji społecznych reprezentujących przedsiębiorców - operatorów kablowych na prawach stron do postępowań w sprawie udzielania zezwoleń na reemisję kablową ma istotne znaczenie dla ochrony ich słusznych interesów, w tym dla równego traktowania podmiotów.
Jako przewodniczącemu sejmowej Komisji Gospodarki zależy mi na rozwoju przedsiębiorczości w Polsce i pewnym, stabilnym funkcjonowaniu firm. Nie jest to bez znaczenia w swoich skutkach również dla ochrony praw konsumentów - klientów przedsiębiorstw działających na rynku mediów. Z tych też powodów uważam, iż żadne zasadnicze kwestie dotyczące bezpośrednio lub pośrednio rynku mediów i przedsiębiorców na nim działających nie powinny być rozpatrywane bez ich czynnego udziału. Twórcy z własnej twórczości mieliby niewiele ponad osobistą satysfakcję, gdyby nie przedsiębiorcy, na przykład wydawcy i nadawcy, którzy twórczość tę upowszechniają wśród jej odbiorców. Dlatego też jedynie podejście systemowe, uwzględniające interes wszystkich stron tworzenia i obrotu może skutkować pozytywnymi efektami dla zainteresowanych, jak i społeczeństwa. W związku z powyższym kieruję do Ministra następujące pytania:
1. Czy z wiedzy Pana Ministra wynika, iż Ministerstwo Kultury realizuje obowiązki na przykład wynikające z art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności czy Ministerstwo zawiadamiało izby gospodarcze zrzeszające przedsiębiorców - operatorów kablowych o toczących się postępowaniach w sprawie zmiany zezwoleń organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie ˝reemisji˝? Chodzi mi głównie o początek 2003 roku.
2. Czy Pan Minister mógłby mnie poinformować, w ilu przypadkach i w jakich sprawach Minister Kultury dopuścił organizacje społeczne do udziału w toczących się przed nim postępowaniach administracyjnych? Czy Minister Kultury pozostawił jakikolwiek z takich wniosków bez rozpatrzenia? W ilu przypadkach Minister Kultury wydał postanowienie o niedopuszczeniu organizacji społecznej na prawach strony w toczących się postępowaniach i jakie było uzasadnienie tych postanowień? W ilu przypadkach takie postanowienia zostały uchylone przez sądy administracyjne?
3. W ilu przypadkach i w jakich sprawach Pan Minister powołał w skład Komisji Prawa Autorskiego zatwierdzającej tabele wynagrodzeń organizacji zbiorowego zarządzania osoby, które zostały wskazane do Komisji Prawa Autorskiego przez użytkowników tych praw? Czy kiedykolwiek Minister Kultury wyznaczył jako superarbitra w postępowaniach przed Komisją Prawa Autorskiego rozstrzygającą spory w zakresie stosowania tabel wynagrodzeń lub zawierania umów na reemisję kablową osobę, której kandydaturę do Komisji Prawa Autorskiego zaproponowali użytkownicy praw?
4. Jaki jest los wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komisji Prawa Autorskiego w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia Autorów ZAiKS z 16 lutego 2004 roku, który oparty jest na zarzucie brania udziału w orzekaniu tej Komisji osoby będącej członkiem władz Stowarzyszenia Autorów ZAiKS?
5. Kiedy Pan Minister planuje rozpatrzyć odwołanie od decyzji zatwierdzającej tabele wynagrodzeń Stowarzyszenia Autorów ZAiKS? W jaki sposób w tym postępowaniu realizowany jest postulat czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, w tym również podmiotów dopuszczonych do postępowania na prawach strony, wynikający z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego? Czy w świetle przepisów prawa, a w szczególności zasady umownego określania wynagrodzenia za korzystanie z praw autorskich i praw pokrewnych na polu reemisji kablowej dopuszczalne jest zatwierdzenie jakichkolwiek tabel określających minimalne wynagrodzenia za reemisję kablową?
6. Czy i jakie działania Ministerstwo Kultury podjęło w celu złagodzenia konfliktu pomiędzy uprawnionymi z praw autorskich i praw pokrewnych oraz użytkownikami tych praw na polu reemisji kablowej? Czy Pan Minister podjął jakieś działania mediacyjne? Jeśli tak, to jakie są ich efekty?
7. Czy Pan Minister spotkał się z przedstawicielami Stowarzyszenia Autorów ZAIKS lub innych organizacji zbiorowego zarządzania w sprawie wyboru superarbitra do Komisji Prawa Autorskiego? Jeśli tak, to czy podobne spotkanie odbyło się z przedstawicielami organizacji reprezentujących przedsiębiorców i użytkowników praw - operatorów kablowych? Jeżeli spotkania takie miały miejsce, to co w szczególności było ich przedmiotem i czy realizowane były w ramach procedury postępowania administracyjnego, czy też innych procedur?
8. Czy przy powołaniu składu nowej Komisji Prawa Autorskiego Minister Kultury zamierza brać pod uwagę zasadę zachowania równej liczby arbitrów wskazanych przez uprawnionych, jak i użytkowników?
9. W państwie demokratycznym równość wobec prawa jest jednym z kanonów tego ustroju, a uznawanie oraz szanowanie praw wszystkich uczestników życia społecznego i gospodarczego jedną z podstawowych zasad funkcjonowania nowoczesnego społeczeństwa. Czy w tym kontekście może Pan Minister odpowiedzieć mi na pytanie, czy władze oraz pracownicy resortu kultury w sposób równy i bezstronny odnoszą się do praw i obowiązków właścicieli praw autorskich, jak i ich użytkowników?
Poseł Adam Stanisław Szejnfeld
Warszawa, dnia 24 sierpnia 2004 r.