Na podstawie rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości: - z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie
Na podstawie rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości:
- z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2001 r., Nr 64, poz. 654 z późn. zm.);
- z dnia 1 czerwca 2001 r. w sprawie utworzenia prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2001 r. Nr 64, poz. 656 z późn. zm.)
zostały określone siedziby oraz obszary właściwości sądów i prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych. Zgodnie z zapisem § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości Sąd Okręgowy w łomży objął obszar właściwości sądów rejonowych w: łomży, Wysokiem Mazowieckiem i Zambrowie. Sąd Okręgowy w Suwałkach - obszar właściwości sądów rejonowych w: Augustowie, Grajewie i Suwałkach. Od 1 lipca 2004 r. do obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Suwałkach wchodzi również nowo utworzony Sąd Rejonowy w Sejnach. Trzeba zaznaczyć, że podział ten dostosował obszary właściwości sądów, a w ślad za tym i prokuratur do nowych granic administracyjnych kraju. Struktury sądu i prokuratury w tym układzie terytorialnym dobrze wykonują swoje zadania, natomiast sam podział - mimo początkowych wątpliwości - nie budził dotąd zastrzeżeń.
Z posiadanej przeze mnie wiedzy wynika, że w ostatnim czasie podjęto próbę zakwestionowania tego stanu rzeczy. Sprawa właściwości sądów okręgowych w łomży i Suwałkach stała się przedmiotem dyskusji, która w istocie rzeczy ma charakter bardziej polityczny niż merytoryczny. W składanych do Ministra Sprawiedliwości wnioskach o przywrócenie stanu wcześniejszego, tj. przeniesienie Sądu Rejonowego w Grajewie do właściwości Sądu Okręgowego w łomży, wobec braku racjonalnego uzasadnienia, do rangi argumentu podnosi się pogląd mówiący o więzach społecznych, historycznych i komunikacyjnych. Wspomina się też o niesprecyzowanych wnioskach domagających się przywrócenia status quo ante.
Pragnę powiedzieć, że sprawa właściwości sądów okręgowych w łomży i Suwałkach nie jest merytorycznie kwestionowana przez środowisko. Za istotny w tej sprawie należy uznać głos sędziów Sądu Rejonowego w Grajewie, którzy akceptują obecny stan rzeczy i zauważają, że włączenie Sądu Rejonowego w Grajewie do właściwości Sądu Okręgowego w Suwałkach nastąpiło już trzy lata temu, a argumenty, jakimi się wówczas kierowano, nie straciły na aktualności. Początkową nieufność zastąpiła bardzo dobra współpraca, a lokalna społeczność przyzwyczaiła się do takiej właściwości Sądu i nie pojawiają się żadne skargi dotyczące takiego rozwiązania, tym bardziej że różnice w odległości od łomży i Suwałk są nieznaczne. Część tego obszaru położona jest nawet bliżej Suwałk niż łomży. Z kolei argument, który miałby uzasadniać tę zmianę, wiążący się z przywróceniem do obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Suwałkach, a co za tym idzie również Prokuratury Okręgowej w Suwałkach, odpowiednio sądów i prokuratur rejonowych w Ełku i Olecku, mógłby być rozważany, gdyby nie fakt, że taka decyzja naruszyłaby zgodność podziału właściwości miejscowej tych struktur z podziałem administracyjnym kraju.
Podzielam pogląd, że ponawianie co chwila wniosków o kolejne zmiany nie służy stabilności funkcjonowania żadnej instytucji, a stabilność jest szczególnie ważna w przypadku wymiaru sprawiedliwości. Mając na względzie niezakłócone funkcjonowanie tak istotnych dla Państwa instytucji, jakimi są sąd i prokuratura, uprzejmie proszę o przedstawienie precyzyjnej i wyczerpującej informacji na poniższe pytania:
1. Czy trwają obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości prace legislacyjne zmierzające do zmiany obowiązującej właściwości terytorialnej sądów i prokuratur okręgowych?
2. Jeśli zostały podjęte jakieś prace w zakresie, o którym mowa w pkt 1, proszę o informację:
2.1. Jakie mają one uzasadnienie i z czego wynikają?
2.2. Na jakim obecnie znajdują się etapie?
2.3. Jakie względy i czynniki są brane pod uwagę przy projektowaniu ewentualnych zmian?
2.4. Czy w tej sprawie miały miejsce polityczne naciski ugrupowań bądź lokalnych polityków?
Poseł Jarosław Zieliński
Warszawa, dnia 15 października 2004 r.